Het einde van de (natie)staat?

Het is mode, tegenwoordig, om met al dan niet luid feestgedruis het einde van de staat aan te kondigen, meer bepaald: de natiestaat.

Die natiestaat zou dan namelijk onderuit worden gehaald door de zogeheten globalisering, waarbij het geld binnen de seconde van de ene kant van de aardbol naar de andere kant flitst en de hoofdkwartieren van grote internationale concerns zich onttrekken aan de regelgeving van staten door deze, onder meer, tegen elkaar uit te spelen bij het kiezen van investeringsplaatsen. Het heet dat natiestaten niets meer te vertellen hebben over hun eigen economie, maar dat wat zich economisch voordoet, beslist wordt in de hoofdkwartieren van de zogeheten multinationale ondernemingen.

Niet de multinationals ondermijnen, dunkt me, de macht van de nationale staat, maar wel zogeheten internationale organisaties, ten onzent op de eerste plaats Europa, dat macht usurpeert en zich opwerpt als een continentale stuurmachine, die veel en veel verder gaat dan aan de bevolking ooit werd gesuggereerd resp. gevraagd. Maar is hier niet sprake van een nieuwe staatsstructuur?5 Is Europa namelijk niet bezig zichzelf op te werpen als een nieuwe multinationaal imperium, zoals het rijk van Karel "de Grote" of iets van dien aard? Een nieuwe uitgave van de klassiek multinationale natiestaat, met nationaal hymne en vlag en al?

Het lijkt er dus steeds meer op dat onze wereld steeds minder behoefte heeft aan natiestaten van het klassieke soort, van welke aard dan ook, doch dat tegenover wereldwijde economische spelers ook wereldwijde regelgeving moet staan, aangevuld door "plaatselijke" volksstaten, waarin de concreet levende mens zijn ziel terugvindt, waar hij zich "thuis" kan voelen en steun en ruimte vindt voor die andere, zo diep-menselijke betekenissen die hem tot een concreet mens maken.

[lees verder...]

Jaak Peeters

Enkele van mijn ervaringen met het liberaal-kapitalisme

We spreken hier over de zogeheten concerns, hele grote, gelede bedrijvengroepen die gekenmerkt worden door het feit dat ze een beslag willen leggen op (een substantieel deel van) de wereldmarkt van één type van producten. Dit soort bedrijven valt op door een wel heel bijzonder taalgebruik. De leiding ervan spreekt niet over "de zaak" , maar over "de organisatie". Ze noemen zich een organisatie, hetgeen de Britse organisatiedeskundige Brown ooit deed schrijven dat organiseren’ tegenwoordig een productiefactor apart is, naast kapitaal, mensen en grondstoffen.

[lees verder...]

Jaak Peeters

Patent op zonlicht?

Monsanto probeert nu een patent te krijgen op een DNA-sequentie van varkens, waardoor ze royalties kunnen vragen voor elk varken dat wordt geboren met deze DNA-sequentie. Wereldwijd zijn er boeren met varkens met deze DNA-sequentie. Mocht dit patent worden toegewezen, gaan die boeren zwaar moeten betalen, en velen zouden in faling gaan.

Ze hebben al patenten op DNA-sequenties van genetisch gemanipuleerd graangewas. Er worden in de VS duizenden boeren beschuldigd van onrechtmatig gebruik van deze DNA-sequenties, nadat bleek dat ook hier en daar ook een graanhalm stond met deze DNA-sequentie. Deze halmpjes waren daar gegroeid toen de zaadjes met de wind mee op hun domein waren terecht gekomen. Duizenden boeren riskeren enorme boetes wegens patent violation, waar Monsanto m.i. zou mogen sluiten wegens violation of nature, theft, abuse of the law and wide-scaled psychological terror.

[lees verder...]

Johan van Daele

Verontwaardiging over schaamte

Philip Heylen heeft in de pers heisa veroorzaakt door zijn misprijzen te uiten over de nieuwe werken van de Amerikaanse 'shockartiest' Paul McCarthy, die in het Middelheimmuseum te aanschouwen zijn. Voer voor de pers, die terstond een kleine horde kunstminnaars verontwaardigde verklaringen laat afleggen.

Kunst kan de ziel van de mens blootleggen. De nieuwe beelden hebben dit effect bereikt; maar misschien niet in de zin zoals de liefhebbers van deze kunst die begrijpen.

[lees verder...]

Vic Mortelmans

"Das haben wir nicht gewusst"

Twee grote oorlogen kort na elkaar hebben ervoor gezorgd dat in het bewustzijn, van de west Europeaan en breder, iedereen die deel uitmaakt van de Europese cultuur, geweld gaan schuwen is. Zoals op de Ijzertoren te Dikmuide de wens en eis in vier talen staat: NOOIT MEER OORLOG.

Maar wat is er met de energieen, de psychische, de politieke, de godsdienstige, economische energieen, die in het verleden de grote catastrofes als de twee grote oorlogen hebben veroorzaakt, wat is er mee gebeurd? Zijn die door de wetten, afspraken, overlegorganen en samenwerkingsverbanden plots weg? Is de West Europese mens dan plots een ander wezen geworden? Waar zijn de mensen gebleven die deze energieen belichaamden en voeding gaven? Kan boosheid niet meer omslaan in collectieve woede, zodat we de wapens opnemen?

[lees verder...]

Erik Goris

Leve Aristoteles!

In deze korte bijdrage wil ik enkele beschouwingen wijden aan sommige gronddenkbeelden waarop onze cultuur berust. Ik vermoed dat tal van misverstanden en zelfs foute ideologische en/of politieke beslissingen of strevingen hierdoor kunnen verhelderd worden. Ik zal dit doen uitgaande van de positie van Adriaan Verbruggen, zonder hier over diens tekst verslag te willen doen.

In het voorwoord van zijn Tijd van onbehagen schrijft de Amsterdamse cultuurcriticus Ad. Verbrugge dat ‘de huidige ontwikkeling van onze cultuur tot een innerlijke tegenspraak leidt die haar dreigt te ondermijnen. Vooral de nog altijd dominante opvatting van de mens als een "unieke en vrije persoon" is mijns inziens problematisch en verdient een diepgaande bezinning’.

[lees verder...]

Jaak Peeters